Soru: Yazdığım php kodlarını bilgisayarımda nasıl denerim?
Cevap: Bunu yapabilmek için kodlarınızı .php uzantılı bir dosyaya yazmanız gerekmektedir. Ardından da bilgisayarınıza bir web sunucu ve php motoru yüklemeniz gerekir. Web sunucu ve php motoru yüklemek biraz teknik ve detaylı bir konu olduğundan işinizi kolaylaştırmak için Windows işletim sistemi için hazır paketler geliştirilmiştir. Pardus için ise birçok açık kaynak kodlu sunucu bulmak mümkündür. Sırayla nasıl yapacağımızı görelim.
2- Pardus:
Bu kısmı yazarken büyük ölçüde İbrahim Öztelli‘nin blogundaki “Pardus için Apache, Mysql, Php, Phpmyadmin ve Wordpress Kurulumu” adlı yazıdan faydalandım. Daha doğrusu sadece gerekli olan kısımları aldım ve özetledim. Eğer mysql sunucu ve phpmyadmin kurmak istiyorsanız İbrahim Öztelli’nin yazısının tamamını okumanızı tavsiye ederim. Teşekkürler İbrahim Öztelli :D.
Şimdi Pardus’da php kodu denemek için neler yapmamız gerektiğini adım adım inceleyelim.
Pardus yüklü sistemimize Apache Sunucu ve PHP motoru yüklememiz gerekiyor. Bunu yapabilmek için öncelikle linux terminalimizi (pardus->programlar->sistem->konsole) açalım. Ben şahsen Yukuake (pardus->programlar->yardımcı programlar->yukuake) kullanmayı tercih ediyorum. Terminalimize aşağıdaki ifadeyi yazıp öncelikle PiSi depomuzu güncelleyelim:
sudo pisi update-repo
Bu komutu yazıp işleme geçirdiğinizde yönetici parolanızı yazmanız gerekecektir. Yazdıktan sonra PiSi depoları güncellenecektir. Güncelleme bittiğinde:
*Paket veritabanı güncellendi.
gibi bir ileti alacaksınız. Bu iyi bir şey :D .
Şimdi de apache sunucu ve php motorunu indirmek ve yüklemek için aşağıdaki ifadeyi terminalimize yazalım.
sudo pisi it apache mod_php
Eğer bu paketler bilgisayarınızda yok ise kurulacaktır. Tabii benim gibi PiSi’nin görsel arayüzünü kullanarak Pardus yüklemesinin ardından var olan tüm paketleri bilgisayarınıza indirirseniz büyük ihtimalle apache ve php motoru kurulu olacaktır. Tabii ki sadece bunların kurulu olması yetmiyor. Aynı zamanda çalıştırılmaları da gerekiyor.
Öncelikle aşağıdaki komutu terminalimize girip yönetici yetkilerini alalım:
su
Şimdi de apache sunucunun her Pardus açılışında çalışması için terminalimize aşağıdaki ifadeyi girelim:
service apache on
Bu ifadeyi işleme geçirdiğinizde terminalden aşağıdakine benzer bir ileti alacaksınız.
‘apache’ servisi otomatik başlatılacak.
Şimdi bilgisayarımızı yeniden başlatalım. Bilgisayarımız açıldığında apache sunucumuz da otomatik olarak açılacaktır. Bilgisayarımızı yeniden başlatıp Pardus’u açtıktan sonra web tarayıcımız ile aşağıdaki adrese gidelim:
http://127.0.0.1
Eğer apache kurulumunda herhangi bir sorun çıkmadıysa “Pardus Apache Web Sunucusu Deneme Sayfası” ile karşılaşacaksınız. Eğer bu sayfayı gördüyseniz, çok güzel her şey yolunda. Yukarıdaki 127.0.0.1′ın ne olduğunu biliyorsunuzdur büyük ihtimalle ama ben bilmeyenler için söyleyeyim bu adres bilgisayarınızın “loopback” adresi yani kendi iç adresidir. Biz bu adrese bağlanarak aslında kendi bilgisayarımızdaki sunucuya bağlanmış olduk. Bu arada ne kadar günlük kullanımda websayfalarını gezerken belirtmesek de bağlandığımız soket kapısı 80 numaralı kapıdır.
Web sunucumuza bir dosya yüklemek ve yüklediğimiz bu dosyayı tarayıcımızdan (mozilla firefox mesela) görebilmek için bu dosyayı web sunucumuzun sunduğu dosyaların bulunduğu klasöre atmamız gerekmektedir. Bu klasör nerede diyorsanız:
/var/www/localhost/htdocs/
Bu klasöre koyduğunuz dosyalara web tarayıcınızdan erişebilirsiniz. Bu klasöre gitmek için tarayıcımıza:
cd /var/www/localhost/htdocs/
yazalım. Gördüğünüz gibi htdocs klasörüne geldik. Şimdi burada denemelerimizi koyacağımız bir alt klasör oluşturalım. Aşağıdaki ifadeyi terminalimize yazalım:
mkdir denemeler
Aşağıdakine benzer bir hata mesajı alacağız:
mkdir: ‘denemeler’ dizini oluşturulamıyor: Erişim engellendi
Evet, bu klasörde işlem yapabilmemiz için yönetici olmamız gerekiyor. Sorun değil hemen su komutunu kullanalım ve şifremizi girelim.
su
Şimdi tekrar mkdir denemeler komutunu uygulayıp denemeler klasörünü yaratalım ve oluşturduğumuz klasörün içine girelim. Bu arada mkdir komutu make directory (klasör oluştur) ifadesinden gelmektedir.
Şimdi nano editörünü kullanarak buraya bir php dosyası koyalım. Hemen terminalimize
nano deneme.php
yazalım. Açılan ekrana aşağıdaki kodları yazalım:
Yazdıklarımızı ctrl+O’ya basarak kaydedlim ve Ctrl+X komutu ile nano metin düzenleyicisinden çıkalım.
Şimdi tarayıcımızı kullanarak
http://127.0.0.1/denemeler/deneme.php
adresine gidelim.
Aşağıdaki yazıyı açılan sayfada görebiliyoruz:
Merhaba Dunya!
Evet Pardus’da php kodlarını nasıl deneyebileceğimizi gördük. PHP’ye yeni başladığınıza göre büyük ihtimalle hemen ihtiyacınız olmayacak ama yazının başında da belirttiğim gibi mysql sunucu ve phpmyadmin kurmanız ileride gerekecektir. Hazır gelmişken onları da kurmakta fayda var.
Umarım işinize yarar. İyi kodlamalar.
Yükleniyor... ...
